Büyük Menderes Nehri ve Oluşumu

bmenderes1

Küfi Suyu ve Banaz Çayı kollarının birleşmesiyle oluşur ve Ege denizine dökülür. Uzunluğu 548 km’dir. Büyük Menderes ovası bataklıkları kurutulduktan sonra Türkiye’nin en verimli alanlarından birisi olmuştur.


isikli_baraji
Işıklı Barajı

Afyon İli Dinar İlçesi yakınlarında Suçıkan Mevkii’nde doğar. Işıklı ve Küf’i Çayları’nı biriktiren Işıklı Barajı’ndan çıkıp Çivril, Çal ve Baklan Ovaları’nı geçer ve Çal’ın doğusundan kuzeye dönerek,Bekilli ve Güney İlçesi’ne doğru derin bir yatakta akar. Uşak ’tan gelen ve Menderes’in en büyük kollarından olan Banaz Çayı’nı da alarak, Sarayköy Ovası’na iner. Denizli hudutları içindeki Çürüksu ve Gökpınar Çayları ile beslenerek batı yönünde ilerler. Nazilli, Aydın ve Söke Ovaları’nı besleyip 560 km. uzunluğundaki yolculuğunu Söke İlçesi Dipburun Mevkii’nde Ege Denizi’ne dökülerek tamamlar. Denizli İli, toplam yağış alanı 11 852 km² olan Büyük Menderes Nehri’nin yukarı havzasında yer alır.


Türkiye’nin tarımsal potansiyel bakımından önde gelen alanlarından olan Büyük Menderes Havzası, Denizli’den başlayarak Ege Denizi kıyılarına uzanan çok geniş ovaları kapsar. Bu ovalarda pamuk, sebze ve meyve üretilir. Entansif tarımın yapıldığı oldukça verimli bu bölgemizde, çok çeşitli ürün deseni bulunmaktadır. Havzanın Türkiye alanına oranı % 3.5 olup, sınırları içinde Denizli, Çivril ilçesi sınırında Denizli iline girer. Aydın, Uşak il merkezleri ile Sarayköy, Söke, Nazilli, Çine, Yatağan, Tavas, Buldan, Eşme, Banaz, Çal, Honaz, Dinar, Sandıklı gibi ilçe merkezleri bulunmaktadır. Büyük Menderes Havzası, sahip olduğu ekolojik özellikler nedeniyle, Ege Bölgesi ve Türkiye tarımına önemli katkılarda bulunmaktadır.Denizli Çivril ovası içinde Büyük Menderes nehri suyu çok temizdir. Henüz sanayı atıkları karışmadığı için temiz akmaktadır. Çivril'liler bu nehri gözü gibi korumakta ve evsel ve sanayi atıkları ile kirletilmemesi için büyük özen göstermektedirler. Onları, bu duyarlılıklarından dolayı kutlamak gerekir.Çünkü, özellikle aşağıları bu özeni göstermiyorlar ve kanalizasyon atıkları dahil her türlü evsel ve sanayi atığını boşaltmaktadırlar.

bmenderes5
 

Ayrıca bu kaynağın Yunan mitolojisinde de adı geçmektedir. Irmağın bir öteki kolu, Sandıklı Ovası’nı çeviren yüksek dağlardan inen ırmakların birleşimidir. Bu iki kol birleşerek Büyük Menderes adını alır. Çal’da keskin bir dirsek yaparak batıya döner ve burada Banaz Çayı’yla birleşir. Bu birleşme Adıgüzel Baraj Gölü’nde gerçekleşir. Daha sonra Büyük Menderes Ovası’na girer. Buradan Aksu Çayı ve birçok çayı alarak batıya doğru akar. Bafa Gölü’nün batısında Ege Denizi’ne dökülür.
adiguzel_baraji
Adıgüzel Barajı

bmenderes
Büyük Menderes Irmağı taşıdığı alüvyonlarla ağız kısmında büyük bir delta oluşturmuştur. Zamanla büyüyen bu delta, denize doğru 30 km’lik bir alanın kara hâline gelmesini sağlamıştır. Antik Çağda Latmos körfezi olarak bilinen yer, denizden ayrılarak Bafa Gölü’nü oluşturmuştur. Antik Lade adası yükselerek bir tepe olmuştur. Antik liman kenti olan Miletos kıyıdan 9 km içeriye girmiştir. Irmağın kış ve bahar aylarında su debisi artar, yaz aylarında iyice azalır.

Anasayfaya dönmek için tıklayın